| По-русски | по алански (карачайбалкарски) | По-татарски |
|---|---|---|
| a | ||
| автомобиль (легковой) | дженгил автомобиль/мешна | *ќићел (джингел) *автомобиль, *машина |
| авторитет | авторитет, хурмет, сый | *авторитет, абруй, *дђрђќђ, *кадер; *танылган, *ышаныч казанган |
| ага | хо, ыхы | ђйе (эйе) |
| аккуратно | ариу, тюз, дамлы | пљхтђ, *тљгђл, (тёгел) вакытында |
| активный | актив, тири, ишлекли, | *актив, *эшлекле |
| алфавит | элибле, алифба, алфабет | *ђлифба |
| американский | америка | *америка |
| апельсин | апельсин | ђфлисун (эфлисун) |
| б | ||
| бабушка | ынна, къарт ана | *ђби,(эби) дђњ *ђни (дэю эни) |
| бегать, бежать | чабар-гъа | йљгер-ергђ (йёгерерге) |
| беда | къыйынлыкъ, | бђла, каза, бђхетсезлек |
| бедный | джарлы, факъыра | *ярлы, *фђкыйрь (фэкыйрь) |
| I без | --дан башха | -дђн башка* |
| II без | -- сыз, сиз (напр. баш-сыз) | -сыз*, -сез* |
| белый | акъ | *ак |
| берег | джагъа ("высокий берег"- джар) | *яр, *су буе |
| беречь | сакъларгъа | *сакла-рга |
| беседа | ушакъ, сёз, | ђћгђмђ |
| беседовать | ушакъ/лахор этер-ге, сёлеш-ирге | *сљйлђш-ергђ (сёлэшергэ) |
| беспокоиться | тынгысыз/къайгъылы болур-гъа | борчыл-ырга |
| библиотека | китабхане/библиотека | *китапханђ |
| билет | билет | *билет |
| бить | ур-ургъа, берирге,тюйерге | *бђр-ергђ(бэрергэ), *суг-арга, *кыйна-рга |
| биться | сугъушургъа, уруш/сермешиу этерге | *сугыш-ырга, кыйнаш-ырга |
| благодарить | рахмат/разы болургъа/этерге | *рђхмђт ђйт-ергђ |
| благодарность | рахмат,разылыкъ | *рђхмђт |
| благодаря | себеби бла, ючюн, | *аркасында |
| благородный | намыслы | *намуслы |
| бледный | агъаргъан, акъ, саз | *агарынган |
| блестеть | джылтыраргъа | *ялтыра-рга |
| блестящий | джылтырауукъ(cıltırawuq) | *ялтыравыклы (yaltırawıqlı) |
| ближе | джууукъ,берлакъ | якынрак |
| ближний | джууукълу | якын, бирге |
| близкий | 1.къысха 2.джуукъ 3. джуукъла | якын |
| близко | 1.иги,къысха (о родств.) | якында |
| бог | Аллаh,(в язычестве Тейри(Тенгри), Къудай (Худай)) | *алла, *ходай, хода, т*ђћре (тэнгре), *хак |
| богатство | байлыкъ, мюлк | *байлык, муллык |
| богатый | бай | *бай |
| бодрый | тири,кефли | шат књћелле, *ђртле (дэртле) |
| боевой | 1.къазауат,уруш 2.джигит, ётгюр | хђрби |
| боец | аскерчи,урушчу, | *сугышчы |
| бой | къазауат, сермешиу, уруш, | *сугыш |
| бок | джан (джаны) | *ян, як |
| более | --ракъ,-- рекъ (напрм. "более крупный"-уллу-ракъ) | зуррак, чагыштырмача |
| болезнь | ауруу (awruw) | *авыру |
| болеть | аурургъa (awrurğa) | *авыр-ырга, сызла-рга |
| болото | мырды | *саз, сазлык |
| боль | ауруу, ачыу (аçıw) | *авырту, сызлау |
| больница | больница, хастана | *хастаханђ |
| больно | аурутурча, ачытырча | *авырта |
| больной | ауругъан | *авыру |
| больше | уллуракъ, кёбюрек | зуррак |
| большинство | кёбю (кёбюсю) | *књпчелек (кюпчелек) |
| большой | уллу | зур |
| бороться | тутуш-ургъа, кюреш-ирге | *кљрђш-ергђ (кёрэшерге) |
| борьба | кюреш , тутуш | *кљрђш (кёрэш) |
| ботинки | чурук, аякъ къаб, ботинкала | *ботинка |
| бояться | къокъургъа | *курк-ырга |
| брат | къарнаш | *абый, эне |
| брать | ал-ыргъа | *ал-ырга |
| бровь | къаш | *каш |
| бродить | айлан-ыргъа | йљр-ергђ (йёрерге) |
| бросать, бросить | ат-аргъа, къо-яргъа | *ташла-рга |
| броситься | атылыргъа, секирирге | *ташлан-ырга |
| будто | ушаш, кибик | гњя, ђйтерсећ |
| будущий | келлик, боллукъ,экинчи | *килђчђк (килэчэк) |
| буква | хариф | *хђреф (хэриф) |
| бумага | къагъыт | кђгазь |
| бумажный | къагъыт (къагъытлы), мамукъ(лу) | кђгазь |
| бурный | 1.къаты 2.боркъулдагъан 3. боранлы | давыллы |
| бутылка | шыша | *шешђ (шешэ) |
| бывать | болургъа | *бул-ырга |
| бывший | болгъан | *булган |
| было | -гъан,-гъен | *...-ган(...-кан) иде(м, ћ) |
| бык/бычий | ёгюз | *њгез (югез) |
| быстрый | терк, дженгил | тиз |
| быт | болум, турмуш, юй джашау | *кљнкњреш(кёнкюреш), *тормыш |
| быть | бол-ургъа | *бул-ырга |